15. Ulusal Dahili ve Cerrahi Bilimler Yoğun Bakım Kongresi

7. Avrasya Yoğun Bakım Toplantısı


 
NÖROLEPTİK MALİGN SENDROM; OLGU SUNUMU
MERİH REİS ARAS 1 SERDAR EFE 1 ONUR MERT 1 VOLKAN İNAL 1

1- TRAKYA ÜNİVERSİTESİ İÇ HASTALIKLARI YOĞUN BAKIM
 
Özet:

 Giriş: Nöroleptik malign sendrom(NMS), nöroleptik ajan kullananlarda görülen (%0,02-3) hayatı tehdit edici bir nörolojik acildir. Yüksek ateş, yaygın kas rijiditesi, mental durum değişikliği ve disotonomi ile karakterizedir. Mortalite hastalığın şiddeti ve sistemik komplikasyonların eşlik etmesine bağlı olarak %5-20 oranında görülür. Genç erkeklerde iki kat daha sık görülmekle birlikte, yaş bir risk faktörü değildir, tüm yaş gruplarında görülebilir.

Olgu: Son altı yıldır sol alt ve üst ekstremitelerinde koreiform hareketleri nedeniyle oral damla formunda nöroleptik (haloperidol) kullanan 81 yaşında erkek hastaya, üç ay önce oral risperidon tedavisi başlanmış.  Son birkaç haftadır ilaç kullanımını bırakan hasta bilinç bozukluğu, vücutta yaygın kas rijiditesi, idrar kaçırma, yüksek ateş (38,3 C), taşikardi (108 atım/dk), akut böbrek hasarı (Üre:129 kreatinin:2.9), kas enzim yüksekliği tablosuyla (CK:21537 U/l) acil serviste görüldü. Beyin tomografisinde serebrovasküler olayı düşündürecek bulgu izlenmeyen hasta NMS ön tanısıyla yoğun bakıma kabul edildi. Nierenberg NMS Tanı Kriterleri’nden dört majör ve üç minör kriteri karşılayan hasta NMS kabul edilerek sıvı desteği ve 3x5 mg dozunda bromokriptin tedavileri başlandı. Yatışının 48. saatinde bilinç durumu düzelen hasta, yatışının beşinci gününde CK:107 U/l ve kreatinin 2.0 g/dL düzeylerinde nöroloji servisine devredildi.

 

Tablo 1: Nierenberg NMS Tanı Kriterleri

Zorunlu Kriterler

Major Kriterler

Minör Kriterler

Son zamanlarda antipsikotik kullanımı

Hipertemi (vücut ısısı diğer sebepler olmaksızın >38C

Otonomik disfonksiyonun diğer bulguları (inkontinans, aritmi veya henüz major kriterler içinde yer almayan özelliklerden bir tanesi)

Son zamanlarda diğer dopaminerjik ajan kullanımı

Muskuler kurşun boru rijiditesi

Solunum sıkıntısı (takipne, dispne, hipoksemi veya solunum yetmezliği)

Son zamanlarda dopaminerjik bir ajanın kesilmesi

Serum CK düzeyinde x3 fazla artış olması

Lökositoz (BK >12000)

 

Bilinç durumunda değişiklik

Ekstrapiramidal bulgular (tremor, dişli çark belirtisi, distoni, koreiform hareketler)

Tanı için en az bir zorunlu kriterin yanısıra, 4 major kriter veya 3 major ve 3 minör kriter gereklidir.

Sonuç: Yaşı ne olursa olsun, acil servise kas rijiditesi ve yüksek ateşle gelen hastaların nöroleptik ilaç kullanımı sorgulanmalı, uygunsuz olarak ilaç kesilmesinin üzerinden bir aya yakın zaman geçse dahi NMS tablosunun gelişebileceği akılda tutulmalıdır.